อัตราทดจานเฟือง 9:41, 10:41, 11:41, 13:43 ต่างกันยังไง? คำนวณรอบเครื่องก่อนเปลี่ยน
ลูกค้าที่โทรหรือทัก LINE มาสั่ง จานเฟือง VFORCE มักถามคำถามเดียวกันว่า “ระหว่าง 10:41 กับ 11:41 ต่างกันเยอะไหม?” คำตอบคือต่างกันพอสมควร และวัดเป็นตัวเลขได้ บทความนี้แปลงตัวเลขบนจานเฟืองเป็นอัตราทด แล้วคำนวณรอบเครื่องให้เห็นก่อนตัดสินใจ
ตัวเลข 9:41, 11:41, 13:43 คำนวณเป็นอัตราทดอย่างไร?
ตัวเลขชุดแรกคือจำนวนฟันของ เดือยหมู (เฟืองขับที่ต่อกับเพลากลาง) ตัวเลขชุดหลังคือจำนวนฟันของ จานบายศรี (เฟืองตามที่ยึดกับเสื้อเฟืองท้าย) นำฟันบายศรีหารด้วยฟันเดือยหมูจะได้อัตราทด
- 9:41 → 41 ÷ 9 = 4.56
- 11:41 → 41 ÷ 11 = 3.73
- 13:43 → 43 ÷ 13 = 3.31
ค่า 3.73 แปลว่าเพลากลางหมุน 3.73 รอบ ล้อจึงหมุน 1 รอบ ยิ่งค่ามาก เครื่องยิ่งได้เปรียบเชิงกล ออกตัวและลากของหนักง่าย แต่รอบเครื่องที่ความเร็วเดิมจะสูงขึ้น
ที่ 100 กม./ชม. แต่ละอัตราทดรอบเครื่องต่างกันเท่าไร?
ตารางนี้คำนวณจากยาง 265/65R17 (เส้นรอบวงประมาณ 2.44 เมตร) เกียร์สุดท้ายอัตราทด 0.80 เป็นตัวอย่างเพื่อเปรียบเทียบเท่านั้น รถจริงแต่ละรุ่นจะต่างไปตามขนาดยางและอัตราทดเกียร์ แต่ สัดส่วนความต่าง ระหว่างแต่ละแถวจะเท่าเดิม
จานเฟือง (เดือยหมู:บายศรี) | อัตราทด | รอบเครื่องโดยประมาณที่ 100 กม./ชม. | บุคลิก |
|---|---|---|---|
9:41 | 4.56 | 2,490 รอบ/นาที | ต้นจัดมาก เหมาะงานลากหนัก |
10:41 | 4.10 | 2,240 รอบ/นาที | ต้นจัด |
11:43 | 3.91 | 2,140 รอบ/นาที | กลาง ค่อนไปทางต้น |
11:41 | 3.73 | 2,040 รอบ/นาที | กลาง ใช้งานทั่วไป |
12:43 | 3.58 | 1,960 รอบ/นาที | กลาง ค่อนไปทางปลาย |
13:43 | 3.31 | 1,810 รอบ/นาที | ปลายไหล |
13:40 | 3.08 | 1,680 รอบ/นาที | ปลายไหลมาก เน้นวิ่งไกล |
สูตรที่ใช้: รอบเครื่อง = (ความเร็ว กม./ชม. × 1,000 ÷ 60 ÷ เส้นรอบวงยาง) × อัตราทดจานเฟือง × อัตราทดเกียร์ ใส่ตัวเลขของรถคุณเองแทนได้เลย
เปลี่ยนอัตราทดแล้วรถจะเปลี่ยนไปแค่ไหน?
คิดเป็นเปอร์เซ็นต์ได้ง่ายๆ ด้วยการหารอัตราทดใหม่ด้วยอัตราทดเดิม เช่น เปลี่ยนจาก 4.10 (10:41) ไปเป็น 3.31 (13:43) จะได้ 3.31 ÷ 4.10 = 0.81 แปลว่ารอบเครื่องที่ความเร็วเดิมลดลงประมาณ 19% แต่แรงขับที่ล้อตอนออกตัวก็ลดลงในสัดส่วนใกล้เคียงกัน
- ทิศทางปลายไหล (ค่าลดลง): รอบต่ำ เสียงเครื่องเบา วิ่งทางไกลสบาย แต่ออกตัวตอนบรรทุกเต็มจะหนักขึ้น ขึ้นเนินอาจต้องลดเกียร์บ่อยขึ้น
- ทิศทางต้นจัด (ค่าเพิ่มขึ้น): ออกตัวไว ลากของหนักขึ้นเนินดี แต่วิ่งทางยาวรอบเครื่องสูง และความเร็วสูงสุดที่ใช้งานจริงลดลง
ควรเลือกอัตราทดแบบไหนให้ตรงกับงานจริง?
ลักษณะการใช้งาน | แนวทางเลือก |
|---|---|
บรรทุกหนักเป็นประจำ ใส่เพลาลอยรับ 3–5 ตัน วิ่งในเมืองหรือระยะสั้น | อัตราทดสูง 4.10–4.56 (เช่น 9:41, 10:41) |
ใช้งานผสม บรรทุกบ้าง วิ่งต่างจังหวัดบ้าง | อัตราทดกลาง 3.58–3.91 (เช่น 11:41, 11:43, 12:43) |
วิ่งทางไกลทางเรียบเป็นหลัก ใส่ยางใหญ่ขึ้น หรือรีแมพเพิ่มแรงบิด | อัตราทดต่ำ 3.08–3.31 (เช่น 13:40, 13:43) |
ข้อควรระวัง: ถ้ารถใส่ เพลาลอย และบรรทุกหนักเป็นงานหลัก การเปลี่ยนไปทางปลายไหลมากเกินไปจะทำให้คลัตช์และเกียร์ทำงานหนักตอนออกตัว ควรเลือกให้สมดุลกับน้ำหนักบรรทุกจริง
อะไรบ้างที่ต้องเช็กเพิ่มเมื่อเปลี่ยนอัตราทด?
- รถ 4x4 ต้องเปลี่ยนทั้งหน้าและหลัง ให้อัตราทดเท่ากัน ไม่อย่างนั้นเมื่อเข้าขับสี่ ชุดเกียร์ฝากและเพลาจะรับแรงบิดสะสมจนเสียหาย
- เข็มไมล์ หากรุ่นนั้นอ่านความเร็วจากเกียร์ ไมล์จะเพี้ยนเท่ากับสัดส่วนที่เปลี่ยน เช่น เปลี่ยนอัตราทดลง 19% ไมล์จะแสดงต่ำกว่าความจริงราว 19%
- ขนาดยาง การเปลี่ยนยางใหญ่ขึ้นทำให้รถปลายไหลขึ้นอยู่แล้ว ต้องคิดรวมกันก่อนเลือกจานเฟือง
- ต้องตรงรุ่นเสื้อเฟืองท้าย ทั้งขนาดจาน รูน็อต และร่องเดือยหมู อ่านวิธีเช็กได้ที่บทความ เช็กเบอร์จานเฟืองให้ตรงรุ่นก่อนสั่ง
ห่อใหญ่อะไหล่ยนต์มีจานเฟืองอัตราทดไหนบ้าง?
ร้านมีจานเฟือง บายศรี เดือยหมู สำหรับ ISUZU D-MAX, TFR, ELF, TOYOTA VIGO, Mighty-X/D4D และ NISSAN BIG-M, YD25 หลายอัตราทด เช่น D-MAX 11:41, D-MAX 13:43, TFR 10:41 และ VIGO 13:40 ดูทั้งหมดได้ที่ หมวดจานเฟือง บายศรี เดือยหมู
จานเฟือง VFORCE ผลิตจากเหล็กเหนียวเกรดฟอร์ซ มาตรฐาน OEM และรับประกัน 3 เดือน กรณีแตกจากการใช้งานเปลี่ยนให้ฟรี ถ้ายังไม่แน่ใจว่าควรใช้อัตราทดไหน ส่งรุ่นรถ ขนาดยาง และลักษณะงานมาที่ LINE @hy.at หรือโทร 081-383-7779 ทีมงานที่ขายอะไหล่ดีเซลมากว่า 40 ปีช่วยคำนวณให้ได้
คำถามที่พบบ่อย
ตัวเลข 11:41 บนจานเฟืองหมายถึงอะไร?
หมายถึงเดือยหมูมี 11 ฟัน และจานบายศรีมี 41 ฟัน เพลากลางต้องหมุน 41 ÷ 11 = 3.73 รอบ ล้อจึงหมุน 1 รอบ
อัตราทดตัวเลขสูงกับตัวเลขต่ำ อันไหนประหยัดน้ำมันกว่า?
ตัวเลขต่ำประหยัดกว่าเมื่อวิ่งทางเรียบความเร็วคงที่ เพราะรอบเครื่องต่ำกว่า แต่ถ้าบรรทุกหนักจนเครื่องต้องลากรอบตลอดเวลา อัตราทดต่ำเกินไปอาจกินน้ำมันมากขึ้นแทน
เปลี่ยนอัตราทดจานเฟืองแล้วเข็มไมล์จะเพี้ยนไหม?
ขึ้นกับรุ่นรถ ถ้ารถรับสัญญาณความเร็วจากเกียร์ ไมล์จะเพี้ยนตามสัดส่วนของอัตราทดที่เปลี่ยน ถ้ารับจากเซนเซอร์ ABS ที่ล้อ ไมล์จะไม่เพี้ยน
รถ 4x4 เปลี่ยนจานเฟืองเฉพาะเฟืองท้ายหลังได้ไหม?
ไม่ควร รถขับสี่ต้องใช้อัตราทดหน้าและหลังเท่ากัน ถ้าไม่เท่ากันเมื่อเข้า 4WD ล้อหน้ากับล้อหลังจะหมุนไม่เท่ากัน ทำให้ชุดขับเคลื่อนเสียหาย
ไม่รู้ว่าจานเฟืองเดิมของรถเป็นอัตราทดเท่าไร ทำอย่างไร?
ดูตัวเลขที่ตอกไว้บนจานบายศรี หรือยกล้อหลังทั้งสองข้าง หมุนล้อ 1 รอบแล้วนับรอบเพลากลาง หรือส่งเลขตัวถังให้ร้านห่อใหญ่อะไหล่ยนต์ทาง LINE @hy.at ช่วยเช็กให้
